Bạn có từng ngước nhìn bầu trời và nhận thấy Mặt Trăng đêm nay trông lớn, sáng và có màu cam đỏ khác thường? Nếu có, bạn không hề nhìn nhầm.

Đây là một hiện tượng thiên văn quen thuộc, đặc biệt dễ nhận thấy khi Mặt Trăng vừa mọc hoặc sắp lặn.

Các nghiên cứu gần đây cho thấy bề mặt Mặt Trăng thực sự có thể xảy ra quá trình hình thành các hợp chất sắt bị oxy hóa, thường được gọi là “gỉ sắt”.

Tuy nhiên, đây không phải nguyên nhân khiến Mặt Trăng có màu cam khi quan sát từ Trái Đất.

Vì sao Mặt Trăng gần đường chân trời lại có màu cam?

Khi Mặt Trăng ở thấp phía trên đường chân trời, ánh sáng từ nó phải đi qua một lớp khí quyển Trái Đất dày hơn đáng kể trước khi đến mắt người quan sát.

Đây chính là chìa khóa giải thích màu sắc đặc biệt của Mặt Trăng trong những thời điểm này.

Ánh sáng Mặt Trăng thực chất là ánh sáng Mặt Trời phản xạ từ bề mặt Mặt Trăng. Ánh sáng nhìn thấy được bao gồm nhiều màu khác nhau, tương ứng với các bước sóng khác nhau.

Trong đó, ánh sáng xanh lam và tím có bước sóng ngắn hơn, còn ánh sáng đỏ và cam có bước sóng dài hơn.

Khi ánh sáng Mặt Trăng đi qua bầu khí quyển với quãng đường dài, các phân tử khí trong khí quyển làm tán xạ mạnh hơn những bước sóng ngắn như xanh lam và tím.

Phần ánh sáng còn lại truyền tới mắt chúng ta vì thế tương đối giàu các bước sóng dài, nằm về phía màu đỏ của quang phổ.

Kết quả là Mặt Trăng vốn có màu trắng bạc khi ở cao trên bầu trời lại có thể chuyển sang màu vàng, cam hoặc thậm chí đỏ khi ở gần đường chân trời.

Đây cũng chính là cơ chế khiến Mặt Trời thường có màu cam hoặc đỏ vào lúc bình minh và hoàng hôn. Đồng thời, nó có liên quan đến quá trình khiến bầu trời ban ngày của Trái Đất có màu xanh.

Nói cách khác, Mặt Trăng không thực sự đổi màu. Màu sắc mà chúng ta nhìn thấy thay đổi chủ yếu do ánh sáng Mặt Trăng phải xuyên qua một lượng khí quyển khác nhau trước khi tới mắt.

Vì sao mùa hè Mặt Trăng thường có màu cam rõ hơn?

Vào mùa hè, hiện tượng này của Mặt Trăng có thể đặc biệt dễ nhận thấy tại Vương quốc Anh.

Khi Mặt Trăng tròn hoặc gần tròn, nó nằm ở phía dưới xích đạo thiên cầu. Do vị trí này, từ Vương quốc Anh, Mặt Trăng không thể lên quá cao trên bầu trời vào một số thời điểm.

Khi Mặt Trăng vẫn nằm tương đối thấp so với đường chân trời, ánh sáng của nó phải xuyên qua lớp khí quyển dày hơn.

Vì vậy, sắc cam có thể duy trì lâu hơn trước khi Mặt Trăng lên đủ cao để màu trắng bạc quen thuộc trở nên rõ ràng.

Điều này cũng giải thích tại sao màu sắc của Mặt Trăng có thể thay đổi ngay trong cùng một đêm. Khi vừa mọc, Mặt Trăng có thể mang màu vàng cam hoặc đỏ cam.

Nhưng khi dần lên cao, ánh sáng của nó đi qua lớp khí quyển mỏng hơn theo đường truyền gần như thẳng đứng, khiến màu sắc trở nên sáng và trắng bạc hơn.

Theo Hải Phong (Vietnamnet)

Dịch từ Earthsky, BBC Skyatnightmagazine
 
Xem tin/bài gốc tại đây